Manipulowanie wynikami w wyścigach psów: doping, zastępnicy i kto został złapany

16 lutego 2015 roku program ABC Four Corners wyemitował reportaż „Making a Killing”, od którego australijski wyścigówy z psami nigdy się nie otrząnęły. Ukryte nagrania pokazały żyde kocię, posumy i króliki przypięte do przyniet podczas treningów psów wyścigowych w Nowym Południu Wales, Queensland i Wirgini. Kilkoro czołowych trenerów i działaczy, którzy udzielili wywiadów do reportażu, zaprzeczało temu procederowi. Część z nich później okazała się w niego zamieszana. W ciągu osiemnastu miesięcy premier Nowego Południu Wales ogłosił zakaz tego sportu w całym stanie.

Jedna rzecz wymaga natychmiastowego wyjaśnienia. Nikt w tych nagraniach nie ustawiał wyścigu w celu zarobku na zakładach. Był to skandal związany z okrucieństwem w metodach treningowych. To jednak historia, która definiuje problem zintegritości wyścigów psów, ponieważ rozegrała się dokładnie tam, gdzie sport jest najbardziej wrażliwy: z psem, poza zasiękiem wzroku, długo zanim dotrze do startu.

Ten schemat przebiega przez całą historię tego sportu. Udowodnione, motywowane zakładami ustawienia wyścigów są zaskakująco rzadkie w publicznych zapisach. Zamiast tego wciąż pojawiają się doping, pojedyncze „ringeri” (psy zastępcze) oraz regulatorzy, którzy reagowali powoli lub szybko staraли się zamilcować sprawę.

Nasze centrum poświęcone ustawianiu meczów w sporcie zestawia wyścigi psów z spot-fixingiem, tankingiem i innymi formami oszustw. Ten materiał zostaje przy torze: metody, przypadki i to, jak każdy z nich się zakończył.

Nie da się przekupić psa wyścigowego. Każdy, kto próbuje zmanipulować wynik, musi działać bezpośrednio na zwierzę lub na jego tożsamość, a metody dzielą się na dość wyraźne kategorie.

• Doping, który spowalnia lub przyspiesza psa. W 1953 roku detektyw ze Scotland Yard opublikował listę 29 stymulantów i depresantów, które miały być używane przez bandy dopingujące. W dzisiejszych czasach sprawy najczęściej dotyczą pozytywnych testów na kokainę, EPO lub inne zakazane substancje.
• Podstawniki. Podstawiony pies startuje pod cudzym nazwiskiem. W 1953 roku w Dunfermline dwóch mężczyzn trafiło za kratki za próbę dokładnie takiego działania.
• Problemy na torze. Australijskie organy wyścigowe rejestrują „marring” (interferowanie jednego psa z drugim) oraz „fail to chase” (brak pościgu) jako wykroczenia wyścigowe. Chodzi głównie o zachowanie psa, ale to dokładnie tego typu sytuacje organy ds. integralności śledzą z dużą uwagą.
• Okrucieństwo w treningu. Żywym przynętom używano, ponieważ niektórzy trenerzy wierzyli, że pies, który gonił i złapał żywe zwierzę, będzie bardziej zacięcie gonił podczas wyścigu. To motywacja sportowa, nie spisek bukmacherski.

Jasne reguła wpływa na to, jak należy interpretować każdą sprawę dopingową. W brytyjskich wyścigach trener jest „absolutnym ubezpieczycielem” kondycji psa, odpowiedzialnym za każdy pozytywny test, niezależnie od tego, jak substancja tam się dostała. Zatem pozytywny test jest naruszeniem zasad, a nie dowodem, że ktoś celowo manipulował wyścigiem, i wiele spraw dotyczących kokainy było kwestionowanych jako zanieczyszczenie środowiskowe.

Zaczynaj od toru. W brytyjskich wyścigach startuje sześć psów, więc forma jednego z nich może zadecydować o wyniku w sposób, jaki pojedyny koń w dużym handikapie rzadko potrafi osiągnąć. Do tego dochodzi ogromna skala. Bity wyścigi psów w Wielkiej Brytanii są transmitowane w punktach bukmacherskich przez Bookmakers' Afternoon Greyhound Service (BAGS), z zakładami na totka i u bukmacherów w kolejnych wyścigach po sobie. Stawianie nie jest tu dodatkiem. To jest produkt. Jeśli jesteś nowy w tym świecie, nasz przewodnik po zakładach na wyścigi psów wyjaśnia pułapki, klasyfikacje i typy zakładów.

Pies też nie może nikomu powiedzieć, co się stało. Wszystko idzie przez trenera, dlatego przepisy ściśle obciążają go odpowiedzialnością. A hodowle to miejsca prywatne. Skandal w Australii pokazał, jak długo praktyki na prywatnych torach treningowych mogły trwać bez nadzoru, gdy regulator nie potrafił sobie z nimi poradzić.

Naszym zdaniem, największa słabość ma charakter strukturalny. W Irlandii i w Nowej Południowej Walii organizacja promująca sport komercyjnie była jednocześnie tą, która go nadzorowała. Ostatecznie oba kraje były zmuszone rozdzielić te funkcje: Irlandia utworzyła niezależną komisję kontrolną po 2006 roku, a NSW powołała nową Komisję ds. Dobrostanu i Integralności Wyścigów Psów po 2016 roku. Gdy ludzie sprzedający sport są jednocześnie tymi, którzy go testują, złe wieści mają zwyczaj zostawać w szufladzie.

Słynne sprawy sięgają od szkockiego startera w 1953 roku aż po australijski trybunał w 2024 roku. Tylko pierwsza z nich to klasyczne ustawienie meczu. Pozostałe to sprawy dotyczące stosowania dopingu i dobrostanu zwierząt, i taka jest uczciwa prawda o historii tego sportu.

Zaciśnięcie pętli w 1953 roku

W 1953 roku detektyw Stan Baker z Scotland Yard opublikował książkę "Greyhound Racing with the lid off" (dosłownie: "Bieganie psów wyścigowych z otwartą pokrywką"), w której wyszczególnił 29 stymulantów i depresantów podejrzanych o wykorzystanie przez gangi dopingujące. National Greyhound Racing Club (NGRC) otrzymał zadanie ścigania grup, które celowały zarówno w jego własne torach, jak i w niezależnych. Kluczowe jest tu słowo „podejrzane”: chodziło o podejrzenia wobec gangów, nie o skazanie kogokolwiek.

Ten sam rok przyniósł jednak autentyczną próbę ustawienia wyścigu. Dwóch mężczyzn zostało skazanych na 30 dni więzienia w Dunfermline za próbę wystawienia ringera, czyli zastępnika, na torze Crossgates Greyhound Stadium. To najczystsza prawomocna karza za ustawienie w całej tej historii i dowód na to, że najstarszy trik w sportach konnych przenosi się z trawy na psy, jak pokazuje nasz przewodnik do ustawiania wyścigów i oszustw w wyścigach konnych.

John McGee i NGRC

John „Ginger” McGee, urodzony w Irlandii, siedmiokrotny mistrz szkolenia psów w Wielkiej Brytanii, poszedł na NGRC do sądu. W latach 90. klub odebrał mu licencję trenerską po pozytywnym wyniku badania moczu jednego z jego psów. McGee kwestionował surowość kary, a sędzia Sądu Najwyższego uchylił zawieszenie. NGRC kontynuowało batalię prawną, McGee wrócił do Irlandii i był nieobecny w wyścigach NGRC przez cztery lata.

W 2001 roku drugi pozytywny wynik badania moczu spowodował ponowne odebranie mu licencji, z zakazem składania kolejnych wniosków do stycznia 2003 roku. Obie sprawy dotyczyły pozytywnych testów według zasady odpowiedzialności za sam fakt naruszenia (strict liability). Żadna z nich nie była wyrokiem stwierdzającym, że celowo chciał on ustawić wyścig, i nikt nie powinien ich tak interpretować.

Sprawa w prasie w 2006 roku

W 2006 roku „News of the World” twierdził, że stosowanie kokainy jest powszechne w wyścigach psów. NGRC odpowiedział na te zarzuty statystykami. Z ponad 70 000 próbek pobranych w tym roku tylko cztery wykazały obecność kokainy, a trzy z nich przypisano zanieczyszczeniu ze strony ludzi. To pozostawia jeden przypadek.

Shawfield, od 2009 do 2019 roku

Stadion Shawfield w Glasgow opowiadał znacznie mniej komfortową historię. We wrześniu 2019 roku „Sunday Post” doniósł o 28 pozytywnych wynikach testów tam od 2009 roku, z czego pięć dotyczyło kokainy, której gazeta zwróciła uwagę, że jest potencjalnie śmiertelna dla psów. Tylko w 2018 roku odnotowano dziesięć pozytywnych wyników. Z 28 wykroczeń dopingowych tylko cztery skutkowały zakazem trenowania dla trenerów, a w pięciu sprawach nie podjęto żadnych dalszych działań.

Kary były zróżnicowane. Jeden trener został ukarany grzywną w wysokości 750 funtów za pierwsze naruszenie i stracił licencję po drugim. Inny, którego dwa psy wykazały obecność kokainy w testach w czerwcu 2018 roku (jeden z nich wygrał z kursem 3/1), zaprzeczył podawaniu im jakichkolwiek substancji i został ukarany grzywną w wysokości 1500 funtów oraz dwunastomiesięcznym zawieszonym zakazem trenowania. Rada Wyścigów Psów Wielkiej Brytanii (GBGB) stwierdziła, że zwiększyła próbkowanie na Shawfield o 50% i że od tego czasu nie odnotowano już pozytywnych wyników, dodając, że nie ma miejsca dla nikogo, kto „celowo zagraża bezpieczeństwu lub dobrostanowi psa wyścigowego”.

Florida, 2017

Po drugiej stronie Atlantyku, Departament Regulacji Biznesu i Zawodów w Florida cofnął licencję wyścigową trenerowi Malcolmowi McAllisterowi 24 kwietnia 2017 roku, po tym, jak pięć jego psów wykazało obecność kokainy w testach po wyścigu w styczniu. McAllister nie kwestionował wyników i zrzekł się prawa do rozprawy. Napisał, że ktoś, kogo zatrudnił, upuścił lub podał mu narkotyk, i że to nie był on. Rekordy w Florida wykazały 46 pozytywnych wyników na kokainę w branży wyścigów psów w tym stanie od 2008 roku.

Sprawa irlandzka mniej dotyczy samych psów, a bardziej ludzi, którzy mieli ich pilnować. U psów trenerów Paula Hennessy'ego i Johna Kiely'ego po wyścigach wykryto erytropoetynę (EPO), a komisja dyscyplinarna Bord na gCon po rozprawie ukarała każdego z nich grzywną w wysokości 1000 €. Taki był wynik postępowania regulacyjnego i na tym kończy się ich rola w tej historii.

Prawdziwy skandal wybuchł dopiero potem. Bord na gCon nie opublikował decyzji, jak zwykle to robił, uznając, że byłoby to „nie w interesie branży wyścigów chartów”. Zamiast tego zamieścił w prasie branżowej ogłoszenia, że EPO jest zakazane, a testy już się rozpoczęły. Jeden z członków komisji dyscyplinarnej powiedział zarządowi, że jego zdaniem niektórzy trenerzy stosowali EPO w leczeniu chorób, a obaj mężczyźni „nie zdawali sobie sprawy z konsekwencji”. Była to jego opinia, a nie ustalenie komisji.

Gdy na początku 2006 roku wyszło na jaw zatajenie decyzji, sprawa przerodziła się w poważny spór polityczny. Dyrektor generalny Aidan Tynan, który poinformował ministra, został zwolniony, choć zarząd utrzymywał, że zwolnienie nie miało nic wspólnego z EPO. Przewodniczący Paschal Taggart później ustąpił przed końcem kadencji. Fine Gael złożył projekt ustawy Greyhound Industry (Doping Regulation) Bill 2006, a minister sportu John O'Donoghue zlecił byłemu sekretarzowi generalnemu resortu sprawiedliwości Timowi Daltonowi zbadanie sprawy.

Reforma okazała się prawdziwa. Badanie i karanie przypadków dopingu przejęła niezależna komisja kontrolna pod przewodnictwem Kevina Heffernana, byłego trenera piłkarskiej drużyny GAA z Dublina, a przepisy zaczęły wymagać publikowania orzeczeń i kar. Szef działu regulacji Bord na gCon, Daniel O'Leary, poinformował, że w 2006 roku u mniej niż 1 procenta z 5600 przebadanych psów stwierdzono podanie zakazanych substancji.

„…w istocie powszechne i chroniczne” — specjalna komisja śledcza pod przewodnictwem byłego sędziego Sądu Najwyższego Michaela McHugh, dotycząca żywego nażyca w New South Wales, lipiec 2016

Śledztwo McHugha nie zostawiało wątpliwości. Ustalono, że żywe nażyca w NSW było szeroko rozpowszechnione, że Greyhound Racing NSW nie podjęło żadnych działań w tej sprawie i że prawdopodobnie będzie kontynuować, gdy uwaga mediów przeniesie się gdzie indziej. Zarząd Greyhound Racing NSW został odwołany, a dyrektor generalny Brent Hogan odszedł na czas od swoich obowiązków.

7 lipca 2016 premier NSW ogłosił, że wyścigi wyścigów psów zostaną zakazane w stanie od 1 lipca 2017, a ACT poszedł za jego przykładem. Potem nastąpił zwrot. 11 października 2016 zakaz został zniesiony pod warunkiem wprowadzenia nowych regulacji, a utworzono Greyhound Welfare and Integrity Commission, aby oddzielić regulowanie sportu od jego organizacji. Victoria, Queensland i południowoaustralijski stan kontynuowały działalność w tym sportu przez cały ten czas.

Sądy rozliczyły się z konkretnymi osobami. John Cauchi, licencjonowany manager toru wyścigów psów w Boxhill, i jego brat Tony przyznali się do winy w 15 zarzutach dotyczących poważnego okrutnego traktowania zwierząt i nażyca żywego. W grudniu 2015 John został skazany na 18 miesięcy więzienia z okresem bezwarunkowym 12 miesięcy, a Tony na 18 miesięcy w zawieszeniu, sąd biorąc pod uwagę jego ograniczenie intelektualne. Trener Telopea Ian Morgan przyznał się do okrutnego traktowania zwierząt, które dotyczyło posuma, i został skazany na 12 miesięcy więzienia, z możliwością zwolnienia po 9 miesiącach. Wszyscy trzej otrzymali 20-letni zakaz kontaktowania się ze zwierzętami.

Queensland przeprowadziło własne rozliczenie. Właściciel toru Tom Noble przyznał się do winy i 6 września 2016 otrzymał wyrok w zawieszeniu na 3 lata za 15 zarzutów poważnego okrutnego traktowania zwierząt; prokurator generalny stanu ogłosił odwołanie od tego wyroku jako manifestacyjnie niewystarczającego. W Queensland zawieszono sześciu trenerów, w Victoria zawieszono 15, a przewodniczący Greyhound Racing Victoria podał się do rezygnacji.

W Wielkiej Brytanii GBGB zarządza od marca 2026 roku 18 licencjonowanymi stadionami w Anglii i Walii, a jego Przepisy Wyścigów są egzekwowane przez sędziów wyścigowych. To właśnie Reguła 173 jest tym ostrym końcem. Pozwala ona sędziom, weterynarzom lub sędziemu ds. próbkowania nakazać przeprowadzenie testu w dowolnym momencie wobec każdego psa wyścigowego, który ma wystartować w wyścigu, wystąpił w próbie lub wyścigu lub jest utrzymywany w licencjonowanych kurnikach. Odmowa poddania się testowi wiąże się z konsekwencjami dyscyplinarnymi, a pies, którego wynik próby wyjdzie pozytywny, zostaje zdyskwalifikowany z wyścigu, w którym pobrano próbkę.

Celem jest uzyskanie próbki moczu od wszystkich sześciou psów w wyścigu, a pies, który wielokrotnie nie jest w stanie dostarczyć próbki, może zostać wykluczony z rywalizacji. GBGB posiada akredytację UKAS dla wyścigów zarejestrowanych od 2010 roku. Kary wynikają z postępowań i różnią się znacznie, od upomnienia lub grzywny, przez zawieszone zakazy startu, aż po utratę licencji, jak pokazało sprawę Shawfield.

Victoria idzie o krok dalej i publikuje swoje statystyki dotyczące integralności w miesięcznych raportach. We wrześniu 2024 roku Jednostka Integralności Greyhound Racing Victoria pobrała 830 wymazów, z których cztery okazały się pozytywne po analizie laboratoryjnej, podczas gdy sędziowie odnotowali 15 przypadków marringu (nieprawidłowego zachowania) i 42 przypadki fail-to-chase (braku pościgu). Pięć spraw z pozytywnym wynikiem wymazu trafiło do Trybunału Wyścigowego w Victoria.

Dwa przypadki z tego raportu ilustrują skalę kar. John Boreland został zdyskwalifikowany na łączny czas 24 miesięcy po przyznaniu się do winy za prezentowanie psów wyścigowych z trwale zakazanymi substancjami amfetaminopodobnymi na czterech imprezach oraz pozytywny wynik próbki poza sezonem. Vincent Daffy otrzymał sześciomiesięczne zawieszenie, w pełni zawieszone na 12 miesięcy, za obecność salbutamolu w Traralgon 20 listopada 2023 roku.

Wymazy to tylko połowa pracy detektywistycznej. Druga połowa to monitorowanie rynku bukmacherskiego, a nasz przewodnik o tym, jak jednostki integralności bukmacherskiej łapią oszustów wyjaśnia, jak ten aspekt działa w różnych sportach.

Rozliczenie na pierwszym miejscu, bo to jest ten element, który naprawdę dotyka Twojego konta. Bukmacherzy rozliczają zakłady na podstawie oficjalnego rezultatu, a zgodnie z zasadami GBGB pozytywny wynik próbki wyklucza psa z tego wyścigu, gdy wynik jest już znany. Czy to zmienia zakład, który już został rozliczony na Twój korzyść, zależy od regulaminu Twojego bukmachera dotyczącego zmienionych wyników, i warto go znać, zanim będziesz go potrzebować. Nasz przewodnik o tym, dlaczego zakłady są unieważniane wyjaśnia typowe powody unieważnienia oraz jak kwestionować unieważnienie, które wygląda na błędne.

Czerwone flagi najlepiej traktować jako to, co śledczy zauważają po wydarzeniu, a nie jako narzędzie do typowania. Pies z ogromnym ciężarem stawek, który mocno dryfuje, lub nagle przyciągający pieniądze outsider, mogą przykuć uwagę oficera ds. uczciwości. Ale psy dryfują ze względu na losowanie torów, warunki na torze i setki uczciwych powodów, a pojedynczy dziwny ruch sam w sobie nie mówi wiele.

Gdzie stawiasz ma większe znaczenie. Zawsze wybieraj licencjonowanych bukmacherów i duże, transmitowane wyścigi z głębokimi rynkami: są znacznie trudniejsze do manipulacji niż cichy wyścig w kategorii z cienką płynnością. W wyścigu sześciu psów pula możliwych wyników jest mała, co sprawia, że dziwne pieniądze rzucają się w oczy, pod warunkiem, że trafiają do bukmachera, który naprawdę na nie patrzy.

„...ryzyka związane z złym traktowaniem zwierząt przewyższają prawdopodobne pozytywne aspekty.” — Szkocka Komisja ds. Dobrostanu Zwierząt, na temat wyścigów psów myśliwskich, w których uczestniczą zakłady bukmacherskie i działalność komercyjna, 9 marca 2023

Oto nasz punkt widzenia. Historia uczciwości w wyścigach psów myśliwskich nigdy nie dotyczyła mężczyzn w peliszonach układających wyniki w zapleczu. Chodzi o to, co dzieje się z psem, ponieważ to jest jedyny element, który ktoś może manipulować. Dlatego największe skandale w tej dyscyplinie, takie jak Shawfield i Four Corners, dotyczyły próbek w pojemnikach i prywatnych torów treningowych, a nie kuponów zakładowych.

Nasza otucha polega na tym, że słabe punkty są znane, a rozwiązania działają wszędzie tam, gdzie zostały przetestowane. Irlandia musiała publikować swoje werdykty dopingowe po aferze z EPO. Nowa Południowa Walia musiała oddzielić regulatora od promotora. Victoria publikuje publicznie miesięczne liczby próbek i badań. Sporty, które odzyskują zaufanie, to te, które są gotowe publikować złe wieści, a to lekcję, której konkurencje konne, piłka nożna i boks nauczyły się na własnych błędach.

Co gracze powinni wynieść z tego:

• Doping i ustawianie nie są tym samym. Pozytywny test łamie zasady w trybie ścisłej odpowiedzialności; nie jest dowodem, że ktoś próbował ustawić wyścig.
• Czytaj wynik, a nie nagłówek. Pierwsza dyskwalifikacja McGee została unieważniona przez sędziego Sądu Najwyższego, a w sprawach Shawfield i na Florycie trenerzy zaprzeczali odpowiedzialności lub obwiniali innych.
• Live baiting to okrucieństwo, nie spisek zakładowy. Skandal z 2015 roku dotyczył metod treningowych i doprowadził do wyroków więzienia oraz powstania nowego regulatora w Nowej Południowej Walii.
• Sześć psów czyni dziwne pieniądze widocnymi. Małe stawki są podatne na kondycję jednego psa, ale ułatwiają również zauważanie niezwykłych ruchów na rynku.
• Znajdź zasady bukmachera dotyczące zmienionych wyników. Dyskwalifikacja po pozytywnym teście następuje dopiero po analizie próbki, czyli po wyścigu.
• Trzymaj się licencjonowanych bukmacherów i dużych zawodów. Głębokie, dobrze monitorowane rynki są najtrudniejsze do zmanipulowania.

Powiązane przewodniki

• Ustawianie meczów w sporcie: jak to działa, słynne przypadki i wszystkie dotknięte dyscypliny
• Jak jednostki ds. uczciwości w zakładach łapią ustawiaczy
• Ustawianie, doping i nobbling w wyścigach konnych
• Ustawione walki w boksie: fałszywe nokauty, kontrola gangów i skandale sędziowskie
• Ustawianie meczów w piłce nożnej
• Przewodnik po zakładach na wyścigach psów myśliwskich: tory, starty i strategie

18+. Graj odpowiedzialnie. Dostęp do bezpłatnego, poufnego wsparcia znajdziesz na BeGambleAware.org. Obawy dotyczące uczciwości wyścigu psów myśliwskich w Wielkiej Brytanii można zgłosić do Greyhound Board of Great Britain.